راه‌اندازی سیستم سانسور ترافیک اینترنتی مبتنی بر هوش مصنوعی در روسیه

به گزارش کارگروه فناوری اطلاعات سایبربان؛ مرکز مقابله با اطلاعات نادرست اوکراین در 20 ژانویه سال جاری ادعا کرد که «Roskomnadzor» قصد دارد یک سیستم جدید سانسور ترافیک اینترنتی را در سال 2026 با استفاده از هوش مصنوعی راه‌اندازی کند.

براساس بیانیه اوکراین، دولت روسیه با وجود چالش‌های اقتصادی مستمر از جمله نیاز به کاهش حقوق کارکنان بخش دولتی و تحویل کالا به مناطق دورافتاده، ۲.۲۷ میلیارد روبل (بیش از ۲۹ میلیون دلار) برای توسعه این زیرساخت اختصاص داده است.

کارشناسان ادعا کردند که اگرچه این اقدام رسماً به عنوان مبارزه با محتوای خطرناک مطرح می‌شود، در واقع، بخشی از تلاش‌های گسترده کرملین برای پاکسازی اینترنت از هرگونه اطلاعاتی است که می‌تواند انحصار اطلاعات آن را به چالش بکشد.

در سال 2025، تعداد مواد مسدود شده 60 درصد افزایش یافت و به 1.29 میلیون رسید که بیشترین رشد در محتوای مربوط به دور زدن بلوک‌ها و استفاده از خدمات وی‌پی‌ان، افزایش 1235 درصد در طول سال، مشاهده شد.

مرکز مقابله با اطلاعات نادرست اوکراین مدعی شد:

«تبلیغات روسیه با افتخار این فرآیند را به عنوان حرکتی به سمت حاکمیت دیجیتال معرفی می‌کند. در واقع، این در مورد ساخت یک زندان دیجیتال است که در آن دولت آنچه را می‌توان دید، خواند و گفت، کنترل می‌کند. زندان‌ها، چه فیزیکی و چه دیجیتال، مسلماً تنها چیزهایی هستند که پوتین به طور مداوم در ساخت آن موفق بوده است.»

بنابر ادعای محققان غربی، روسیه اقداماتی را برای تشدید کنترل خود بر اینترنت، با افزایش تعداد محدودیت ها در مورد دسترسی شهروندانش انجام داده است. به عنوان بخشی از یک تلاش گسترده‌تر برای سرکوب اطلاعات رایگان، مقامات در مناطق بلگورود و ‌روستوف یک سیستم لیست سفید را برای اینترنت موبایل اعمال کرده اند که کاربران را فقط به وب‌سایت‌های مورد تأیید دولت محدود می‌کند.

در بلگورود، مشترکین اپراتورهای تلفن همراه «T2»، یوتا (Yota) و ام‌تی‌اس (MTS) به شبکه‌های 4G/LTE دسترسی دارند اما نمی‌توانند از مجموعه وسیعی از وب‌سایت‌ها از جمله گوگل بازدید کنند و تلگرام برای بسیاری از کاربران به‌روزرسانی نمی‌شود. در مقابل، سرویس‌هایی مانند یاندکس (Yandex) و سایر برنامه‌های کاربردی مورد تأیید دولت همچنان به کار خود ادامه می‌دهند و ماهیت انتخابی این کنترل اینترنتی را برجسته می‌کنند.

ظاهراً وضعیت مشابهی در روستوف-آن-دون رخ داده، جایی که رسانه محلی «Bloknot» یک افت رکورد در عملکرد اینترنت تلفن همراه را گزارش کرد، با ساکنان محدود به استفاده از «VKontakte» و پیام‌رسان مکس (Max)، در حالی که عملکرد مرورگر یاندکس جزئی باقی مانده و گوگل به طور کامل مسدود شده است.

پیش از این، مقامات روسی در منطقه کراسنویارسک روسیه محدودیت‌های موقت را برای دسترسی به اینترنت تلفن همراه با استناد به دلایل امنیت ملی اعمال کردند. فرماندار میخائیل کوتیوکوف (Mikhail Kotyukov) این حرکت را تأیید کرد و از ساکنان خواست که صبور باشند و درک کنند.