نفوذ هکرهای روس به ایمیلهای دولتی با هدف سرقت مکاتبات ناتو و اتحادیه اروپا
به گزارش کارگروه حملات سایبری سایبربان؛ شرکت امنیت سایبری اسلواکی «ESET» در تحقیقات جدید خود مدعی شد که هکرهای وابسته به دولت روسیه با استفاده از بدافزار جدید، سرورهای ایمیل دولتی در رومانی و قزاقستان را به خطر انداختند تا مخفیانه پیامها، از جمله ایمیلهای رد و بدل شده با مقامات ناتو و اتحادیه اروپا را رهگیری کنند.
ESET این کمپین را به تورلا (Turla)، یک گروه هکری قدیمی روسی مرتبط با سرویس امنیت فدرال (FSB) این کشور، نسبت داد.
این هکرها از یک ابزار ناشناخته به نام «Cereal» برای نظارت بر ترافیک ایمیل، سرقت پیامهای خاص و حفظ دسترسی به سرورهای «Microsoft Exchange» آسیبدیده بدون شناسایی شدن استفاده کردند.
شرکت امنیت سایبری ESET گفت:
«مجموعه ابزار Cereal ابزاری با دقت ساخته شده برای جاسوسی سایبری طولانی مدت و مخفیانه است. اطلاعات کمی روی دیسک باقی میگذارد، از زیرساختهای خارجی که میتوانند کشف و مسدود شوند، اجتناب و خود را در فرآیندهای قانونی Exchange پنهان میکند.»
محققان معتقدند که ابتدا این ابزار را در نوامبر 2025 در یک سرور ایمیل دولتی در قزاقستان کشف و بعداً آن را در یک سازمان دولتی رومانی شناسایی کردند.
در رومانی، این بدافزار برای جمعآوری ایمیلهای رد و بدل شده با نهادهای ناتو و اتحادیه اروپا پیکربندی شده بود. این حمله در بحبوحه افزایش تنشها بین روسیه و ناتو بر سر جنگ اوکراین، از جمله حوادث مکرر مربوط به ورود یا نزدیک شدن پهپادهای روسی به خاک رومانی، رخ داد.
در قزاقستان، ESET اعلام کرد که این نفوذ در بحبوحه بررسیهای فزاینده در مورد تبعیدیان روس و منتقدان کرملین ساکن در این کشور رخ داده است. با این حال، محققان نتوانستند مشخص کنند که آیا هکرها به طور خاص به دنبال اطلاعات مربوط به مخالفان بودهاند یا خیر.
محققان براین باورند که این کمپین به دلیل رویکرد غیرمعمول خود در پنهان کردن فعالیتهای هکرها متمایز است. مهاجمان به جای تکیه بر سرورهای جداگانه برای کنترل بدافزار، از سرورهای Exchange آسیبدیده خود قربانیان برای صدور دستورات و مدیریت عملیاتها استفاده کردند.
این امر به هکرها اجازه داد تا بدون تکیه بر سرورهای خارجی فعالیت کنند که محققان امنیتی میتوانستند آنها را شناسایی، مسدود یا خاموش کنند.
ESET اظهار داشت:
«سوءاستفاده از یک سرور Exchange آسیبدیده به عنوان یک مرکز عملیاتی مرکزی، یک تکنیک نادر است که تنها توسط تعداد انگشتشماری از گروههای تهدید پایدار پیشرفته استفاده میشود. تورلا در گذشته از انواع مختلفی از این رویکرد استفاده کرده است.»
یکی از اجزای ابزار جدید تورلا، به نام «CerealBox»، مستقیماً در یک سرویس Microsoft Exchange، مسئول پردازش ترافیک ایمیل، تعبیه شده است. این به مهاجمان اجازه میداد تا پیامهای مورد علاقه را هنگام عبور از سرور شناسایی و ضبط کنند. به گفته ESET، این تکنیک پیش از این در سایر خانوادههای بدافزار ثبت نشده بود و نشاندهنده آگاهی دقیق مهاجمان از زیرساخت ایمیل مایکروسافت است.
پژوهشگران نتوانستند مشخص کنند که مهاجمان چگونه در ابتدا به سرورهای دولتی دسترسی پیدا کردهاند یا چه حجمی از اطلاعات را به دست آوردهاند.
گروه تورلا، که با نامهای سکرت بلیزارد (Secret Blizzard) و ونومس بر (Venomous Bear) نیز شناخته میشود، دستکم از سال ۲۰۰۴ فعال بوده و یکی از باسابقهترین گروههای هکریِ وابسته به دولت روسیه به شمار میرود. این گروه سابقهای طولانی در هدف قرار دادن نهادهای دولتی، هیئتهای دیپلماتیک و سازمانهای دفاعی در سراسر اروپا، آسیای مرکزی و خاورمیانه دارد.
طبق گزارش ESET، حدود ۷۰ درصد از کشورهایی که از سال ۲۰۲۲ هدف حملات تورلا قرار گرفتهاند، جمهوریهای پیشین شوروی یا کشورهای اروپایی دارای پیوندهای تاریخی با اتحاد جماهیر شوروی بودهاند.