در فضای پر تنش سایبری امروز ، تکرار حملات و اختلال‌ها در زیرساخت‌های حیاتی نشان می‌دهد که رویکردهای سنتی دیگر پاسخگوی تهدیدات پیچیده و هوشمند امروزی نیستند. ناگزیر باید به راه حل های جدید و به روز فکر کنیم.
۱. تغییر پارادایم پدافندی؛ از واکنش به پیش‌بینی و خودکارسازی
شفافیت و همکاری عمومی، خصوصی:
مدافعان باید با بخش خصوصی و شرکت‌های فعال در حوزه امنیت ابری همکاری نزدیک‌تری داشته باشند تا بتوانند سطح حمله‌ی خود را با سرعت بیشتری به‌روز کنند.
استفاده از هوش مصنوعی در پدافند:
درست همان‌گونه که مهاجمان از AI استفاده می‌کنند، پدافند نیز باید برای تحلیل رفتار مهاجم، کشف ناهنجاری‌ها و خودکارسازی پاسخ‌ها از عوامل خودکاربهره ببرد.
بازآرایی ساختار دفاعی:
همان‌طور که ارتش های متخاصم با ایجاد یگان‌های جدید هوش مصنوعی در سازماندهی خود تجدید نظر کردند ، سایر نهادها نیز نیازمند بازنگری در ساختار دفاع سایبری خود هستند.
٢. شناسایی، پیگیری و رفع هوشمندانه‌ی تهدیدات
نهادهای ذی ربط باید با رصد مستمر تهدیدات نظامی گوناگون بخصوص فضای سایبری علائم هشداردهنده صادر کنند . تشخیص زودهنگام این فراخوان‌ها، کلید پیش‌گیری از حملات گسترده است.
٣. پاسخگویی شفاف
تشخیص و نظارت، بدون وجود یک سازوکار پاسخگویی شفاف و الزام‌آور، بی‌نتیجه خواهد ماند.
سیکل معیوب تکرار بحران:
حمله به سیستم بانکی به یک رویه عادی تبدیل شده است. داده‌ها نشان می‌دهد علیرغم تأکید بر رصد اولیه، سیستم هر چند ماه یک بار فرو می‌ریزد، اما گزارشی از علت دقیق حادثه، میزان خسارت، یا نقاط نفوذپذیر منتشر نمی‌شود.
پاسخگویی مفقودالاثر:
در بسیاری از کشورها، نهادهای مالی پس از حملات سایبری موظف به انتشار جزئیات دامنه نفوذ و اقدامات اصلاحی هستند. متاسفانه پاسخ مسئولین مربوطه به چند جمله کلی و درخواست «صبوری» از مردم محدود می‌شود. هیچ نهادی مسئولیت مستقیم خسارت‌های واردشده را نمی‌پذیرد
فقدان پاسخگویی هزینه‌ای پنهان دارد: اعتماد...
وقتی بانک‌ها و نهادهای نظارتی با وجود رصد مدعی تهدیدات، باز هم شکست می‌خورند و پاسخ نمی‌دهند، اعتماد عمومی که سرمایه اصلی نظام بانکی است، تخریب می‌شود
۴. سازماندهی آفند سایبری؛ عملیات پیش‌دستانه و هوشمند
عملیات فعال:
یکی از مهم ترین اصل ها در جنگ‌های سایبری این است که صرف نشستن پشت دیواره‌های دفاعی کافی نیست. آفند سایبری باید بتواند زیرساخت‌های دشمن را پیش از انجام حمله هدف قرار دهد.
ضربه به ائتلاف دشمن:
با توجه به تشکیل ائتلاف‌های ناهمگون، عملیات آفندسایبری می‌تواند با هدف ایجاد اختلال در هماهنگی و سست کردن اراده‌ی گروه‌های عضو این ائتلاف‌ها طراحی شود.
نتیجه‌گیری:
جنگ های تحمیلی ١٢ روزه و جنگ رمضان، تنها نمونه‌هایی از موج جدید جنگ‌های سایبری هستند که در آن هماهنگی دشمنان در فضای مجازی از هماهنگی دولت‌ها در فضای فیزیکی سبقت گرفته است.
دشمنان از انعطاف‌پذیری، سرعت عمل و ابزارهای پیشرفته‌ای بهره می‌برند که پاسخگویی سنتی را بی‌اثر می‌کند. برای برون‌رفت از این وضعیت، ناگزیر از پذیرش یک دکترین جدید هستیم: "پدافند هوشمند مبتنی بر داده و هوش مصنوعی" و "آفند پویا و پیش‌دستانه" که این اصل تنها در سایه‌ی یکپارچگی و سازماندهی هوشمندانه‌ی آفند و پدافند است که می‌توان در این «جنگی که بدون شلیک گلوله انجام می‌شود»، پیروز میدان بود.
