خطر "اینستاگرامی شدن اطلاعات سلامت" در کشور

به گزارش کارگروه شبکه های اجتماعی سایبربان ؛ یوسف خجیر، معاون آموزش دانشگاه سوره امروز در پنل نقش رسانه در کرونا که توسط دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) در جریان همایش ملی درس‌آموخته‌های کرونا برگزار شد، اظهار کرد: در سالهای اخیر و به ویژه در دوران کرونا، شبکه‌های اجتماعی از حوزه سرگرمی فاصله گرفتند و به سمت ارائه خدمت پیش رفتند و ما در این راستا مطالعه‌ای انجام دادیم که هدف آن، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی در ارائه اطلاعات مربوط به سلامت بود‌.

وی ادامه داد: در دوران کرونا اینستاگرام در ارائه اطلاعات سلامت رتبه اول را به خود اختصاص داد و این باعث شد که ما مطالعه‌ای در سال 1401 انجام دهیم تا کارکردهای مثبت و منفی اینستاگرام در ارتقای سلامت کاربران را بررسی کنیم. بر این اساس مشخص شد که 47 درصد اطلاعاتی که مردم درباره کرونا داشتند از طریق شبکه‌های اجتماعی دریافت کرده بودند و رسانه‌های رسمی رتبه بعدی اطلاع رسانی به مردم درباره کرونا بودند. 

وی افزود: دلایل استفاده از اینستاگرام برای سلامت شامل در دسترس بودن در همه لحظات، تنوع و به روز بودن اطلاعات سلامت و بهداشت، تعاملی بودن سلامت و ارتباط دو سویه بین کاربران، صرفه‌جویی در زمان و هزینه بوده است و به نظر می‌رسد سلامت در حال اینستاگرامی شدن است زیرا شبکه‌های اجتماعی بسیار به آموختن نکات بهداشتی درباره کرونا کمک کردند.

خجیر بیان کرد: در زمان حاضر موضوع 33 درصد از خدمات حوزه سلامت در اینستاگرام، کسب و کارهای حوزه پزشکی و سلامت و تبلیغات مربوط به پزشکان و کلینیک‌ها است. 

وی به مشکلات ناشی از اینستاگرامی شدن سلامت اشاره و تصریح کرد: اخبار نادرست و جعلی درباره کرونا در شبکه‌های اجتماعی بسیار زیاد است، همچنین شبکه‌های اجتماعی باعث خوددرمانی افراد شده‌اند و باعث می‌شوند مردم در مقابل تجویز پزشکان و مراجعه به مراکز درمانی مقاومت داشته باشند. مشکل دیگری که اینستاگرام و شبکه‌های اجتماعی به وجود می‌آورد درگیری‌های روحی - روانی است که ناشی از اعتیاد به فضای مجازی است. همچنین بی‌اعتمادی به حوزه سلامت، از کژکارکردهای اینستاگرام و فضای مجازی برای سلامت است.

معاون آموزش دانشگاه سوره با بیان اینکه هوش مصنوعی و فناوری‌های جدید در حال ورود به بازار است، خاطرنشان کرد: در آینده نه چندان دور این شبکه‌های اجتماعی و فناوری‌ها پیشرفت خواهند کرد. در همین راستا باید وزارت بهداشت به راه‌اندازی صفحات مجازی برای ترویج اطلاعات صحیح بین کاربران فضای مجازی اقدام کند. همچنین باید دولت بر صفحات فعال در حوزه سلامت، نظارت داشته باشد تا از ارائه اطلاعات غلط جلوگیری شود. در عین حال باید از نیروهای متخصص در تولید محتوا در حوزه سلامت در این صفحات استفاده شود.

در ادامه باقر ساروخانی، استاد دانشگاه سوره اظهار کرد: کرونا اتفاق ناخوشایندی بود که در عین حال آموزه‌هایی را نیز به ما آموخت‌. از طرفی به ما آموخت که قطعیتی در بسیاری از مسائل وجود ندارد و از طرف دیگر آموخت که بیماری، تنها مربوط به مسائل پزشکی نیست بلکه به مسائل اجتماعی نیز مربوط است.

وی افزود: پزشکان باید به انسان‌ها دید جامع داشته باشند و روح و جسم را در کنار یکدیگر بررسی کنند زیرا ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها ریشه در سبک زندگی افراد دارد.

وی به لزوم داشتن نگاه کیفی به خدمات پزشکی تاکید و تصریح کرد: باید برای پزشکان کارگاه‌های مهارت‌های اجتماعی نیز برگزار شود زیرا سلامتی بیماران متاثر از بسیاری از عوامل اجتماعی است و انسان فقط یک بعد ندارد بلکه مسائل روانی، اجتماعی و ... نیز بر سلامت انسان اثرگذار است.

در ادامه، امیدعلی مسعودی، رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره گفت: پزشکانی موفق هستند که با شناخت ذهن بیمار و روح او بتوانند برای او نسخه بنویسند.

وی افزود: داشتن اعتقادات عمیق می‌تواند به بهبود روند درمان بیماری‌ها کمک کند. مطالعات نشان داده که اعتقادات دینی و سلامت معنوی، می‌تواند باعث شود که بیماران زودتر از بیمارستان‌ مرخص شوند زیرا روحیه بیماران ارتقا می‌یابد.

 در این کارگاه، سیدمحسن بنی هاشمی، استادیار دانشگاه سوره نیز به ارائه مطالبی درخصوص سواد رسانه‌ای در دوران پساکرونا پرداخت.