برنامه کاری شورای امنیت سازمان ملل در زمینه فناوریهای نوظهور و امنیت
به گزارش کارگروه بینالملل سایبربان، شورای امنیت سازمان ملل متحد موضوع حفظ صلح و امنیت بینالمللی: فناوریهای نوظهور و امنیت را در برنامه کاری موقت خود برای اکتبر ۲۰۲۶، یعنی زمانی که ریاست شورا بر عهده یونان خواهد بود، گنجانده است.
این نشست برای ۲۹ اکتبر برنامهریزی شده و بخشی از تمرکز گستردهتر یونان بر پیامدهای امنیتی تحولات فناورانه، بهویژه در حوزه دریایی، محسوب میشود. این برنامه در اول اکتبر به تصویب اعضای شورا رسید؛ هرچند، مانند سایر برنامههای ماهانه، همچنان ماهیتی موقت دارد و عمدتاً بهعنوان چارچوبی برای زمانبندی گفتگوهای رسمی و غیررسمی عمل میکند.
این بحث برنامهریزیشده در شرایطی مطرح میشود که درک فزایندهای نسبت به تغییر ماهیت مناقشات و ابزارهای موجود برای پیشگیری و مدیریت بحرانها بر اثر تحولات فناورانه شکلگرفته است. تحلیلهای اخیر گزارش شورای امنیت (Security Council Report) بر پیامدهای گسترده هوش مصنوعی، فناوریهای اطلاعات و ارتباطات و سایر فناوریهای نوظهور برای موضوعات موجود در دستور کار شورا از جمله مبارزه با تروریسم، حفاظت از غیرنظامیان، تحریمها، حفظ صلح، و زنان، صلح و امنیت تأکید کردهاند. تعامل شورا با این مسائل تاکنون محدود و پراکنده توصیف شده است، درحالیکه همگرایی فناوریها در حال ایجاد خطراتی است که به طور فزایندهای بههمپیوسته بوده و پیشبینی آنها دشوار است.
رویکرد یونان تأکید ویژهای بر هوش مصنوعی و امنیت دریایی دارد. در گفتگوهای اخیر شورای امنیت، نمایندگان یونان استدلال کردهاند که هوش مصنوعی میتواند با پردازش اطلاعات دریافتی از ماهوارهها، رادارها، سامانههای شناسایی خودکار و سایر منابع، آگاهی از وضعیت حوزه دریایی را تقویت کرده و به شناسایی رفتارهای غیرعادی، فعالیتهای غیرقانونی و تهدیدات علیه زیرساختهای دریایی کمک کند. همزمان، هوش مصنوعی و سایر فناوریهای نوظهور میتوانند آسیبپذیریهای جدیدی ایجاد کنند؛ از جمله از طریق عملیات سایبری، شناسایی، سامانههای خودمختار و ایجاد اختلال در زیرساختهای حیاتی دریایی. ازاینرو، یونان نوآوریهای فناورانه را در کنار حقوق بینالملل، نظارت انسانی و پاسخگویی مطرح کرده است.
بحث برنامهریزیشده در شورای امنیت همچنین بر پایه تلاشهای اخیر سازمان ملل برای بررسی پیامدهای امنیتی هوش مصنوعی شکلگرفته است. گفتگوهای پیشین نشان دادهاند که چگونه هوش مصنوعی به طور فزایندهای از کاربردهای غیرنظامی و اقتصادی خود فراتر رفته و بر ثبات راهبردی، پویایی مناقشات و صلح و امنیت بینالمللی تأثیر میگذارد. این دستور کار جدید، چشمانداز مذکور را از صرف هوش مصنوعی به مقوله گستردهتر فناوریهای نوظهور تعمیم میدهد و اذعان دارد که پیامدهای امنیتی آنها به طور فزایندهای با یکدیگر درهمتنیده هستند؛ بنابراین، جلسه اکتبر میتواند به بحث گستردهتری در مورد چگونگی گنجاندن تحولات فناوری در وظایف فعلی شورای امنیت سازمان ملل متحد در زمینه صلح و امنیت کمک کند. یکی از مسائل این است که آیا شورا باید ظرفیت سیستماتیکتری برای ارزیابی پیامدهای امنیتی فناوریهای نوظهور ایجاد کند، نه اینکه فقط زمانی که با بحرانهای خاص یا موارد دستور کار تلاقی میکنند، به آنها بپردازد.
مسئله دیگر مربوط به دسترسی به تخصص علمی و فنی است. یونان استدلال کرده است که دولتها و سازمانهای بینالمللی نمیتوانند بهتنهایی به تحول فناوری بپردازند و تعامل قویتر با شرکتهای فناوری، دانشگاهها و جامعه علمی موردنیاز است.