استفاده شرکت هلندی از هوش مصنوعی برای کمک به سامانههای پهپادی اوکراین
به گزارش کارگروه بینالملل سایبربان، یک پهپاد پرسرعت که از یک پایگاه هوایی متروکه هلندی در حاشیه دریای شمال به پرواز درآمده، با غرش از میان ابرها عبور میکند و یک هدف دشمن فرضی را که توسط رادار شناسایی و با استفاده از هوش مصنوعی تأیید شده است رهگیری میکند.
این آزمایش توسط شرکت نرمافزاری اینتلیک (Intelic) انجام شد؛ شرکتی که قراردادی ۳۰ میلیون یورویی (معادل ۳۳.۵ میلیون دلار) با وزارت دفاع هلند برای ارتقای سامانههای پدافند هوایی این کشور دارد. این اقدام نمونهای از روند توسعه و تأمین فناوری توسط شرکتهای اروپایی برای اوکراین است تا به این کشور در دفاع در برابر حملات روسیه کمک کنند.
شرکت اینتلیک، مستقر در آمستردام، یکی از دهها شرکتی که در آشیانههای تغییر کاربری داده شده در این پایگاه هوایی فعالیت میکنند، اکنون دفتری در کیف دارد و به نیروهای اوکراینی کمک میکند تا با حملات شدید پهپادها و موشکهای روسیه در جنگی که پهپادها میدان نبرد را تغییر داده و نوآوری سریعی را به ارمغان آوردهاند، روبرو شوند.
در آزمایش اواخر سپتامبر، نرمافزار مبتنی بر هوش مصنوعی اینتلیک، نکسوس (Nexus)، از چندین رادار، حسگر و دوربین ارائه شده توسط سایر شرکتها برای شناسایی پرتابه بهعنوان یک حمله دشمن استفاده کرد. سپس یک پهپاد شناسایی با تشخیص تصویر، تأیید کرد که این یک پهپاد دشمن است.
موریت کورتالس آلتس (Maurits Korthals Altes)، مدیرعامل و بنیانگذار اینتلیک، گفت:
اگرچه یک انسان تصمیم نهایی را برای پرتاب پهپاد رهگیر هدایتشده با هوش مصنوعی گرفته است، اما این فرایند میتواند کاملاً خودکار باشد. بیشتر این سامانهها از هوش مصنوعی در لبه شبکه یعنی درون خود پهپاد استفاده میکنند تا بتوانند هدفی مثلاً یک پهپاد را در حال پرواز هدف قرار دهند؛ آن هم در شرایطی که هدف با سرعت بالا در حال حرکت است و باید رهگیری شود. اما میتوان از هوش مصنوعی برای پشتیبانی از تصمیمگیری نیز بهره برد؛ برای مثال، کمک به فرمانده در میدان نبرد، آن هم در موقعیتهایی که گاهی تنها چند ثانیه فرصت برای تصمیمگیری درباره شلیک یا عدم شلیک به یک پهپاد جتموتور در حال نزدیکشدن وجود دارد.
یکپارچهسازی سامانههای مختلف به فرمانده امکان میدهد تا چنین تصمیماتی را بهسرعت اتخاذ کند. کورتالس آلتس خاطرنشان کرد که در سرعتهای بالا، احتمال اصابت به هدف با هدایت دستی کم است و به سامانهای با خودمختاری بیشتر نیاز هست.
سرمایهگذاری دولت هلند بخشی از تلاشهای این کشور عضو ناتو برای افزایش هزینههای دفاعی است؛ کشوری که طبق آمار مؤسسه کیل آلمان، از سال ۲۰۲۲ تاکنون حدود ۱.۴ میلیارد یورو به برنامه پهپادی اوکراین اختصاص داده و بدین ترتیب، در کنار آلمان و بریتانیا، به یکی از کشورهای پیشرو اروپا در این زمینه تبدیل شده است.
به گفته وزارت دفاع هلند، این کشور از سال ۲۰۲۲ تاکنون کمکهای نظامی به ارزش بیش از ۱۲.۵ میلیارد یورو، از جمله نزدیک به یک میلیون پهپاد، به اوکراین ارائه کرده است.
مؤسسه کیل (Kiel Institute) که هزینههای نظامی مربوط به اوکراین را رصد میکند، اعلام کرد که کمکهای اروپایی در حوزه پهپاد از ۴۰۰ میلیون یورو در سال ۲۰۲۲ سال آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به ۱.۲ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۵ افزایشیافته است. به گفته این مؤسسه، این رقم تنها در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۱.۶ میلیارد یورو رسیده است.
کییف برای تقویت پدافند هوایی خود به طور فزایندهای به دنبال جلب حمایت متحدان بوده است؛ بااینحال، شرکتهای اروپایی انواع گوناگونی از پهپادها را تولید و عرضه میکنند که سیستمهای آنها همیشه با یکدیگر ارتباط (سازگاری) ندارند.
آنیکا کمپتر، مهندس ارشد نرمافزار در شرکت اینتلیک گفت:
در حال حاضر بیش از ۷۰۰ تولیدکننده پهپاد در اروپا فعالیت میکنند و اگر بخواهیم در اروپا حاکمیت و استقلال خود را حفظ کنیم، باید سیستمی داشته باشیم که نقش حلقه اتصال میان این سیستمهای متفاوت را ایفا کند. تیپهای اوکراینی ممکن است پهپادهای متفاوتی از انواع فروشندگان با صفحهنمایشهای مختلف داشته باشند. نکسوس این مشکل را حل میکند؛ بنابراین آنها میتوانند همه پهپادهای خود را در یک سیستم متصل کنند.
در طول آزمایش پایگاه هوایی، مهندسان با استفاده از رابطی که برای اولینبار تشخیص هدف راداری، تأیید هوش مصنوعی و پهپادهای رهگیر را گرد هم میآورد، بر فراز صفحهنمایشها در یک پست فرماندهی سیار معلق ماندند. هر جزء میتواند بهصورت جداگانه انتخاب و از یک پنل کنترل واحد اداره شود.
سیستم فرماندهی و کنترل اینتلیک در میدان نبرد اوکراین در حال اجرا است، جایی که تصمیمات عملیاتی گاهی اوقات هنوز از طریق برنامههای چت یا تماسهای تلفنی ابلاغ میشوند. این سیستم مکمل دلتا، سیستم مدیریت پیشرفته میدان نبرد اوکراین است.
کمپتر گفت، جایگزینی ارتباطات انسانی با سیستمهای خودمختار، زمان بین شناسایی یک پهپاد و تلاش نیروها برای سرنگونی آن را کاهش میدهد که به طور بالقوه به معنای تفاوت بین مرگ و زندگی است.
روسیه اکنون از پهپادهای تهاجمی جت استفاده میکند که در ارتفاع بالا پرواز میکنند. سرگی کورتسکی، نخستوزیر، گفت که در سه هفته اول سپتامبر، روسیه ۲۱۰۰ پهپاد و ۱۳۶ موشک از این نوع را به سمت اوکراین شلیک کرد که منجر به کشتهشدن ۲۸۸ نفر شد.
کورتالس آلتس افزود:
فناوری پهپادها آنقدر سریع توسعه مییابد که سختافزارهای دفاع هوایی میتوانند بهسرعت منسوخ شوند و نیاز به ارتقا داشته باشند، اما نرمافزار اینتلیک میتواند با افزودن سیستمهای تسلیحاتی جدید به پلتفرم، این شکاف را پر کند. این موضوع در محیطی که غیرقابلپیشبینی است بسیار مهم است. زیرا هیچکس واقعاً نمیداند که یک جنگ یا تهدید در دو سال آینده چگونه خواهد بود. ما ایدهای داریم، اما مطمئن نیستیم؛ بنابراین، این سازگاری کلیدی است.