فیسبوک، از مظنونین حمله به مسلمانان میانمار

به گزارش کارگروه شبکه های اجتماعی سایبربان، به نقل از «گاردین»؛ بررسی های عده ای از تحلیلگران نشان داد، شبکه ی اجتماعی فیسبوک نقشی کلیدی را در آغاز آشوب روهینگیا و گسترش سخنان تفرقه انگیز علیه مسلمانان میانمار ایفا کرده است. همین موضوع باعث شد تا 650 هزار نفر از آنها به بنگلادش فرار کنند.

ریموند سراتو (Raymond Serrato)، یک محقق و تحلیلگر دیجیتال، حدود 15 هزار پست منتشر شده حامیان گروه ملی ماباتا (nationalist Ma Ba Tha group)، در فیسبوک را مورد بررسی قرار داد. تاریخ اولین پست های منتشر شده به جولای 2016 باز می گردد و تا 24 و 24 آگوست 2017، زمانی که جنگ طلبان «ارتش آزادی بخش روهینگیای آرکان» (ARSA)، به دولت آن حمله کردند ادامه پیدا می کند. این موضوع باعث شد تا نیروی های امنیتی، عملیاتی پاک سازی را شروع کرده و صدها هزار نفر از مردم آن به خارج از مرزها فرستاده شوند.

بررسی های سراتو نشان داد فعالیت صورت گرفته توسط گروه ضد روهینگیا که 55 هزار عضو دارد در آن هنگام تا 200 درصد افزایش یافت.

وی گفت:

فیسبوک قطعاً برای تعیین سرگذشت درگیری داخلی میانمار، به عناصر خاص جامعه کمک کرده است. اگر چه این شبکه ی اجتماعی در گذشته نیز برای گسترش سخنان تفرقه انگیز و اطلاعات غلط مورد استفاده قرار گرفته بود و بعد از حملات صورت گرفته توان بیشتری نیز به دست آورد.

موارد یاد شده نشان می دهند، فیسبوک در تلاش است به انتقادهای مرتبط با نشت اطلاعات خصوصی کاربران، نگرانی نسبت به انتشار اخبار جعلی و سخنان تفرقه انگیز در بستر خود پاسخ دهد.

آلن دیویس (Alan Davis)، تحلیلگر «موسسه گزارش نویسی جنگ و صلح» (Institute for War and Peace Reporting) و رهبر گروهی که تحقیقی دو ساله را روی سخنان تفرقه انگیز میانمار انجام داده است، توضیح داد، از چندین ماه قبل از آگوست 2017، پست های فیسبوک شکلی «سازمان یافته تر، نفرت انگیز تر و نظامی تر» پیدا کرده بود.

گروه دیویس با داستان هایی ساختگی مواجه شدند که بیان می کردند:

مساجد شهر یانگون با هدف منفجر کردن پاگوداهای مختلف بودایی و «¹Shwedagon» در حال ذخیره سازی سلاح هستند.

پاگودای Shwedagon، مقدس ترین مرکز بودایی ها در یانگون به شمار می رود که علیه مسلمانان فعالیت می کند.

صفحات دیگری مشابه محتوای یاد شده وجود داشتند که لقب هایی مانند «کالار» (Kalars) و «تروریست های بنگلادش» را به روهینگیا نسبت می داند. همچنین محل زندگی مسلمان ها 11 هزار بار به اشتراک گذاشته شده بود.

زمانی که گروه وی نشانه های پیدا شده را به مقامات اطلاع دادند، آنها اعلام کردند از این موضوع اطلاعی نداشتند. همچنین هنگامی که وی در تلاش بود با گروهی از روزنامه نگاران محلی تحقیق و گزارش در رابطه با مسئله ی یاد شده بپردازد، جلوی فعالیت آنها به دلایل امنیتی گرفته شد.

تحلیلگر موسسه گزارش نویسی جنگ و صلح توضیح داد:

این یک لحظه ی تعیین کننده بود. مردم فقط می اندیشیدند، خوب، ما فقط می توانیم، به انجام کارهایی که انجام می دادیم، بپردازیم.

از 53 میلیون شهروند میانمار در سال 2014، کمتر از یک درصد آنها به اینترنت دسترسی داشتند؛ اما به نظر می رسد تعداد کاربران فیسبوک میانمار تا سال 2016، بیشتر از دیگر کشورهای جنوب شرقی آسیا شده بود. در حال حاضر بیش از 14 میلیون نفر از مردم این کشور از شبکه ی اجتماعی مذکور استفاده می کنند.

بر اساس گزارش سال 2016 «²GSMA»، برای بیشتر مردم میانمار، فیسبوک تنها نقطه ی ورود به اینترنت به منظور دریافت اطلاعات است و بسیاری از آنها پست های منتشر شده را به عنوان خبر در نظر می گیرند.

یکی از تحلیلگران امنیت سایبری یانگون که خواهان فاش نشدن نامش بود گفت:

مطمئناً، برای بسیاری از مردم میانمار، فیسبوک تنها منبع دریافت آنلاین اطلاعات است.

یانگی لی (Yanghee Lee)، پژوهشگر میانمار سازمان ملل، در اوایل ماه مارس هشدار داده بود:

فیسبوک در حال تبدیل شدن به یک هیولای بزرگ است.

لی توضیح داد:

از فیسبوک برای انتقال پیام های عمومی استفاده می شود؛ اما ما می دانیم بودایی های ملی گرای تندرو، دارای حساب کاربری خود هستند. این افراد شروع به تحریک خشونت و نفرت پراکنی علیه روهینگیا و دیگر اقلیت های قومی کردند.

مقامات میانمار پس از چند ماه مقاومت، دیدار با شورای امنیتی سازمان ملل را پذیرفتند؛ اما هنوز مشخص نیست آیا سفیران اجازه ی رفتن به ایالت راخین را خواهند داشته یا خیر؟

سخنگوی فیسبوک اعلام کرد این شرکت تلاش خود را برای حذف محتوای نفرت انگیز و مردمی که سیاست ها تنفر پراکنی شرکت را مرتباً نقض می کنند، افزایش می دهد.

وی ادعا کرد:

ما موضوع یاد شده را به صورت جدی دنبال کرده و چندین سال است که با متخصصان میانمار برای توسعه ی منابع ایمن و مبارزه با کمپین ها همکاری می کنیم.

وی افزود:

ما هم اکنون حدود 14 هزار نفر را داریم که در جامعه ی عملیاتی فیسبوک، جامعه ی آنلاین و تلاش های یکپارچه ی جهانی ما فعالیت می کنند و تا پایان سال 2018 تعداد آنها به 20 هزار نفر خواهد رسید.

مارک زاکربرگ نیز مدتی قبل اعلام کرده بود گسترش پیام های ستیزه انگیز در میانمار یک مشکل واقعی است.

سراتو از فیسبوک درخواست کرد تا اطلاعات بیشتری را در اختیار تحلیلگران قرار دهد. وی اشاره کرد:

هم اکنون، ما هیچ راهی نداریم تا متوجه شویم چه افرادی پیام هایی خاص را لایک کرده و به اشتراک گذاشته اند. در نتیجه نمی توانیم چگونگی گسترش پیام های ستیزه انگیز را شناسایی کنیم.

دیویس با اشاره به اینکه آسیب ها، وارد آمده است گفت:

من فکر می کنم مسئله ی میانمار تا کنون پایان یافته است. من نمی دانم زاکربرگ و دیگر مدیران فیسبوک، شب چگونه می خوابند. اگر آنها وجدان داشته باشند، باید ثروت خود را در راه اصلاح آشوبی که ایجاد کرده اند، مصرف کنند.

فیسبوک به تحریک خشونت در مناطق دیگری نیز متهم است. برای مثال می توان به تحریک متعصب های بودایی منطقه کندی سری لانکا، برای راه اندازی شورش و آتش سوزی های عمدی اشاره کرد.

هارون فرناندو (Harin Fernando)، وزیر ارتباطات سریلانکا، توضیح داد، مقامات این کشور به فیسبوک و دیگر شبکه های اجتماعی دستور دادند تا خدمات خود را به علت افزایش خشونت متوقف کنند.

وی گفت:

همه ی کشور ممکن بود تنها در چند ساعت در آتش بسوزد.

یک متخصص و تحلیلگر داده با بررسی 63 هزار و 642 پست فیسبوک، اعلام کرد کمتر از نیمی از کاربران فیسبوک سریلانکا بعد از فیلتر شدن آن، آفلاین شدند و دیگران از VPN برای دسترسی به خدمات استفاده کردند.

1. _{پاگودای بودایی Shwedagon در شهر یانگون واقع شده است. پاگودا به ساختمان هایی با بام های چند لایه گفته می شود که در ویتنام، چین، کره، ژاپن و چندین کشور دیگر به عنوان زیارتگاه از آن استفاده می شود.}
2. _{انجمن «GSM» یک سازمان تجاری اروپایی است که از منافع اپراتورهای شبکه ی تلفن همراه در سراسر جهان دفاع می کند.}