تغییر وضعیت اینترنت در جهان؛ سریع و چشمگیر با وجود شکاف دیجیتال

به گزارش کارگروه فناوری اطلاعات سایبربان ، استفاده از اینترنت شامل دسترسی به اطلاعات، ارتباطات، آموزش آنلاین، سرگرمی، خرید، کسب‌وکار و خدمات مختلف است به آگاهی از شیوه‌های استفاده مسئولانه و ایمن، به‌ویژه برای کودکان نیاز دارد تا از خطرات احتمالی فضای مجازی در امان باشند و از مزایای آن بهره‌مند شوند.

امکانات و ویژگی های فضای مجازی و اینترنت روز به روز در حال افزایش است و این پیشرفت چشمگیر باعث شده تا کاربران کثیری از این فناوری استفاده کنند.

تعداد کاربران و پوشش اینترنت

طبق گزارش DataReportal (گزارش ۲۰۲۶) بیش از ۶ میلیارد نفر در جهان اکنون کاربر اینترنت هستند؛ با این حال، هنوز حدود ۲ تا ۳ میلیارد نفر (در برخی گزارش‌ها حتی بیشتر) در نقاط مختلف دنیا؛ عمدتاً در کشورهای کم‌درآمد یا مناطق روستایی، به اینترنت دسترسی ندارند. شکاف اینترنتی بین مناطق ثروتمند/شهرها و مناطق کم‌درآمد/روستاها هنوز پابرجاست و گاهی حتی بیشتر شده است.  

سرعت و کیفیت ارتباط

بر اساس گزارش Ookla، داده‌هایی که در گزارش جهانی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ آمده، میانگین سرعت اینترنت ثابت در سطح جهان به حدود ۶۰.۲۶ مگابیت بر ثانیه رسیده است، اما این عدد متوسط است، در کشورهای پیشرفته یا مناطقی با زیرساخت مناسب، سرعت‌ها به‌شدت بالاتر هستند، برای مثال در ۲۰۲۵، در بعضی کشورها سرعت‌ها حتی صدها مگابیت بر ثانیه است.

فناوری‌هایی مثل فیبرنوری، اینترنت ثابت بی‌سیم، و 5G در حال رشد‌ هستند و سهمشان در بازار اینترنت سریع‌تر افزایش یافته است، با این وجود تفاوت کیفیت و سرعت بین شهر و روستا هنوز چشم‌گیر است: در کشورهای عضو OECD، مناطق شهری به‌طور متوسط اینترنت سریع‌تر و پایدارتر دارند نسبت به مناطق روستایی.  

روندهای فناوری و زیرساخت

در کشورهای OECD، سهم اشتراک‌های فیبرنوری میان اینترنت ثابت به طور قابل توجهی بالا رفته است. استفاده از اینترنت موبایل و 5G به شدت افزایش یافته در بعضی مناطق، اینترنت موبایل تنها راه دسترسی به وب است، همچنین اینترنت ماهواره‌ای و سایر راهکارهای جایگزین (مثلاً برای مناطق دورافتاده) در حال گسترش‌اند تا شکاف ارتباطی کاهش یابد.  

چالش‌ها و نابرابری‌ها

هنوز بخش بزرگی از جمعیت جهان (میلیاردها نفر) دسترسی مطمئن به اینترنت ندارند؛ به‌خصوص در کشورهای در حال توسعه و مناطق دورافتاده. کیفیت، سرعت و پایداری اینترنت به‌شدت به منطقه جغرافیایی وابسته است، یعنی کسی در تهران یا بروکسل ممکن است تجربه خیلی بهتری نسبت به کسی در روستایی در آفریقا یا جنوب آسیا داشته باشد. نیاز به سرمایه‌گذاری گسترده و سیاست‌گذاری دقیق است تا زیرساخت‌ها در مناطق کمتر توسعه‌یافته تقویت شوند.  

چشم‌انداز: اینترنت جهانی‌تر و سریع‌تر می‌شود، اما همه‌گیر نیست

اینترنت در سطح جهان پیشرفت چشمگیری داشته، هم از نظر تعداد کاربران، هم سرعت و زیرساخت، ولی هم‌زمان شکاف دیجیتال، بین کشورهای ثروتمند و فقیر، بین شهر و روستا، بین مناطقی با زیرساخت و بدون زیرساخت، هنوز وجود دارد.