نقش هوش مصنوعی در جنگ‌های مدرن

به گزارش کارگروه فناوری اطلاعات خبرگزاری سایبربان، امروزه از هوش مصنوعی در طیف گسترده‌ای از کاربردهای نظامی، از جمله پهپادهای هوشمند، سامانه‌های دفاعی نیمه‌خودکار و خودکار، ابزارهای هدف‌گیری مبتنی بر یادگیری ماشین، عملیات سایبری، جنگ اطلاعاتی و عملیات شناختی استفاده می‌شود.

این تحول پرسش مهمی را مطرح کرده است: آیا قوانین بین‌المللی موجود، به‌ویژه حقوق بین‌الملل بشردوستانه (IHL)، توانایی تنظیم و محدود کردن استفاده از این فناوری‌ها را دارند؟

این موضوع محور اصلی یک سمپوزیوم تخصصی درباره «حقوق بین‌الملل و هوش مصنوعی در مخاصمات مسلحانه» است که با مشارکت پژوهشگران برجسته حقوق بین‌الملل برگزار شده و بخشی از پروژه پژوهشی مرکز عالی دفاع سایبری ناتو (CCDCOE) درباره تعامل هوش مصنوعی و عملیات سایبری به شمار می‌رود.

مطالب این سمپوزیوم همچنین پیش‌درآمدی بر کتابی با عنوان «حقوق بین‌الملل و هوش مصنوعی در مخاصمات مسلحانه: تعامل هوش مصنوعی و سایبر» است که به‌زودی توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر خواهد شد.

پژوهشگران شرکت‌کننده در این مجموعه، جنبه‌های مختلف حقوقی استفاده از هوش مصنوعی در جنگ را بررسی کرده‌اند.

یکی از مباحث اصلی، مسئولیت دولت‌ها در طراحی، توسعه، آزمایش و به‌کارگیری سامانه‌های هوش مصنوعی نظامی است.

در این دیدگاه، رعایت حقوق بشردوستانه تنها به زمان استفاده عملیاتی از سامانه محدود نمی‌شود، بلکه کل چرخه عمر فناوری را در بر می‌گیرد.

موضوع دیگر، بررسی حقوقی سامانه‌های نظامی مبتنی بر هوش مصنوعی است.

کارشناسان تأکید می‌کنند که ارزیابی‌های حقوقی نباید تنها یک مرحله پیش از استقرار سامانه باشد، بلکه باید به‌صورت مستمر و در طول عمر عملیاتی فناوری ادامه یابد تا خطرات ناشی از تغییر رفتار یا عملکرد سامانه‌های هوشمند کنترل شود.

یکی دیگر از مقالات به استفاده از هوش مصنوعی مولد در عملیات فریب نظامی می‌پردازد.

این فناوری می‌تواند با تولید اطلاعات گمراه‌کننده برای حسگرها و سامانه‌های دشمن، بر تصمیم‌گیری‌های نظامی تأثیر بگذارد؛ موضوعی که در صورت خطا می‌تواند منجر به آسیب غیرنظامیان شود.

در مجموع، نویسندگان معتقدند که ظهور هوش مصنوعی لزوماً قوانین بین‌المللی موجود را منسوخ نمی‌کند، اما شرایط اجرای این قوانین را به‌شدت تغییر می‌دهد.

از این رو، دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی باید تفسیرها و سازوکارهای جدیدی برای اعمال مؤثر حقوق بین‌الملل در عصر جنگ‌های مبتنی بر هوش مصنوعی توسعه دهند تا اصل حاکمیت قانون در درگیری‌های آینده حفظ شود.