پیامدهای پدافندی راهبرد نوین سایبری آمریکا

وزارت دفاع ایالات متحده در هفته اخیر، اجرای راهبرد تازه سایبری آمریکا را آغاز کرد. با وجود سری و طبقه‌بندی‌ بودن بسیاری از مفاد این راهبرد، قسمت عمومی انتشاریافته آن، حاشیه‌های فراوانی در پی داشته است. بخش اعظمی از دلایل این جلب توجه، دگرگونی اساسی رویکرد نظامی این کشور و حرکت نهادهای ارتشی مسئول در حوزه امنیت سایبری به‌سوی «دفاع تهاجمی»، به‌منظور تأمین امنیت ملی ایالات متحده محسوب می‌شود. این تحول، تلاشی ازسوی دولت دونالد ترامپ برای عبور از روال مرسوم در دوران باراک اوباما به‌شمار می‌رود. فراتر از مواضع سیاسی متضاد طرفین، به‌نظر می‌رسد که راهبرد نوین سایبری این کشور، برای اجرای عملیات و واکنش به حملات، آزادی عمل بیشتری به فرماندهی سایبری آمریکا می‌دهد.

این رویکرد، از دیدگاه ساختاری، به آن اندازه که برخی متخصصان مدعی هستند، طرحی جدید و انقلابی نیست. بن بوکانان، در کتاب مسئله امنیت سایبری، بارها به یادآوری مصادیق عملیات خارج از برنامه و مستقل فرماندهی سایبری و آژانس امنیت ملی آمریکا در موارد اضطراری اشاره کرده است. بی‌شک این قبیل اقدامات نیز نوعی پدافند تعرض‌آمیز به‌شمار می‌روند. به‌عنوان مثال، می‌توان به سلسله عملیات سایبری آژانس امنیت ملی آمریکا، علیه حزب کمونیست چین و ساخت و پخش بدافزار استاکس نت برای آسیب‌رسانی به زیرساخت هسته‌ای ایران اشاره کرد.

تغییرات یادشده، در سازوکار واکنش به حملات، مبین افزایش کمی و رشد کیفی حملات سایبری ویرانگر دولتی در سال‌های اخیر هستند. فعالیت‌های علمی بوکانان در دوران تحصیل و پس از آن، بر شیوه تمایز حملات مخرب از عملیات جاسوسی سایبری، تمرکز دارند. دشواری برای تشخیص اختلافات انواع حملات یادشده، در یافتن تفاوت میان عملیات آفندی و دفاع تهاجمی نیز چالش ایجاد می‌کند. درصورت اجرای کامل راهبرد نوین سایبری آمریکا، آژانس امنیت ملی و دیگر نهادهای نظامی این کشور، به تهدیدی بزرگ برای فضای سایبری جهان بدل می‌شوند.

اگر وزارت دفاع کابینه دونالد ترامپ، با حداکثر جدیت، به اجرای دقیق مفاد این راهبرد بپردازد، باید منتظر تأثیرات بالقوه و بی‌شمار این امر، در ماهیت و هنجارهای فضای مجازی باشیم. ژنرال پاول ناکاسون (Paul Nakasone)، رئیس فرماندهی سایبری ایالات متحده، در مراسم تودیع و معارفه خود مدعی شد که دشمنان واشنگتن در حوزه عملیات سایبری، هیچ هراسی از این کشور ندارند. اکنون به باور بسیاری از کارشناسان، ترکیب تحمل بالا در برابر حملات سایبری دشمنانی مانند روسیه با عملیات تهاجمی بازدارنده، ممکن است سیاستی عاقلانه و مؤثر باشد. اگرچه رویکرد جدید می‌تواند تا حد فراوانی به بازدارندگی آمریکا در برابر هجمه‌های سایبری منجر شود، اما خطرات سرسام‌آور آن، برای امنیت و صلح بین‌الملل، قابل انکار نیست.