مسیریابی به وسیله اشعه اکس

به گزارش کارگروه فناوری اطلاعات سایبربان؛ گروهی از مهندسان ناسا در حال تحقیق روی نوعی روش مسیریابی با استفاده از اشعه اکس به نام «سکستنت» (¹SEXTANT) هستند. این قابلیت به فضاپیماهای روباتیک کمک می کند تا در سفرهای فضایی به صورت خودمختار و زمان واقعی، مسیر را شناسایی کند. در نتیجه می توان از آن برای تعیین موقعیت دقیق اجرام آسمانی که با سرعت هزاران کیلومتر در ساعت در حرکت هستند، بهره گرفت.

فناوری مذکور راه کار جدیدی را برای ناوبری فضایی عمیق فراهم می کند که با سامانه های نوری و رادیویی فضاپیماها هماهنگ است. البته ناسا توضیح داد هنوز زمان زیادی مورد نیاز است تا از مسیریابی اشعه اکس در «فضاپیماهای دیپ اسپیس» (deep-space spacecraft) استفاده کند.

فناوری سکستنت بخشی از پروژه «دفتر مأموریت فناوری فضایی ناسا²» است که بودجه ی خود را از «برنامه تغییر بازی³» دریافت کرد. این دستاورد با ترکیب 52 تلسکوپ اشعه اکس و آشکارساز سیلیکونی (silicon-drift detectors) که متعلق به نیسار⁴ (NICAR) است، تولید شد. سپس پژوهشگران آن را برای آزمایش و آموزش الگوریتم ها، به ایستگاه بین المللی فضایی ارسال کردند

در زمان یک آزمایش دو روزه سامانه ی جدید ناسا به گونه ای تنظیم شد تا به صورت خودمختار الگوریتمی را برای شناسایی موقعیت دقیق نیسار در مدار زمین ایجاد کند. سپس پژوهشگران نتیجه ی به دست آمده با اطلاعات موقعیت یاب جغرافیایی مقایسه کردند. هدف این آزمایش، شناسایی نیسار در شعاع 16 کیلومتری بود که با سرعتی بیش از 28 هزار کیلومتر در ساعت حرکت می کند. تنها 8 ساعت بعد از شروع آزمایش داده های مورد نیاز جمع آوری شدند. بر اساس داده های به دست آمده، موقعیت های شناسایی شده در شعاع 4.8 کیلومتری از دقت کافی برخوردار بودند.

پژوهشگران توضیح دادند با وجود این موقعیت یاب جغرافیایی، با دقتی سانتیمتری عمل می کند؛ اما برای سکستنت که مسیرهایی چندین میلیون کیلومتری را ردیابی می کند، این میزان از تمرکز مورد نیاز نیست.

دور دوم آزمایش ها تا پایان سال 2018 انجام خواهد شد تا مشکلات نرم افزاری و سخت افزاری شناسایی شده، برطرف گردند.

به گزارش سایبربان؛ با وجود اینکه ناسا قصد دارد از فناوری سکستنت برای مسیریابی فضایی استفاده کند، باید توجه داشت که این دستاورد به عملکردی کاملا مستقل از موقعیت یاب جغرافیایی دارد. در نتیجه می توان آن را برای شناسایی موقعیت اجسام در سطح زمین تا محل هایی فراتر از منظومه ی شمسی استفاده کرد. به همین دلیل حتی در صورت از کار افتادن شبکه ی موقعیت یاب فعلی نیز کاربران آن می توانند به مسیریابی ادامه بدهند.

1. _{Station Explorer for X-ray Timing and Navigation Technology}
2. _{NASA’s Space Technology Mission Directorate}
3. _{Game Changing Program}
4.  _{نوعی تلسکوپ برای مشاهده ستاره های نوترونی است.}